Nguyễn Thị Tú Linh
hỏi · Bão cấp 13, sạt lở đất: Kịch bản nào cho khẩn cấp quốc phòng?
Tổng quan kịch bản
Kịch bản này áp dụng cho địa phương miền núi, trung du đang ở trạng thái khẩn cấp quốc phòng, khi xảy ra cơn bão cấp 12-13 kèm mưa lớn liên tục gây ra sạt lở đất, đá cuốn trôi, sập nhà dân với thiệt hại người và tài sản nặng. Mục tiêu chính là thực hiện phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ) để sơ tán, cứu nạn, hạn chế thiệt hại tối đa và ổn định đời sống nhân dân ngay lập tức.
***
Bước 1: Xác định tình huống và kích hoạt kịch bản
- Thời gian xảy ra: Đêm 2 giờ sáng, ngày 15 tháng 6 năm 2026
- Tình huống thực tế:
- Cơn bão cấp 13 với gió giật cấp 15 dồn vào khu vực, kèm mưa lớn liên tục trên 200mm/24 giờ
- Đất đã bão hòa nước do mưa kéo dài trước đó, gây sạt lở đất, đá cuốn trôi từ sườn núi
- 3 hộ dân ở thôn Lũng Mới, xã Ca Thành, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng bị nhà sập, 5 người bị kẹt dưới đống đất đá
- Đường giao thông nội thôn bị chặn bởi đống sạt lở, điện thoại di động mất sóng do cột điện bị gãy
- Cấp độ rủi ro thiên tai đạt cấp 4 theo quy định hiện hành
- Kích hoạt kịch bản: Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự tỉnh nhận tin từ cơ quan dự báo khí tượng và báo cáo từ địa phương, ra lệnh kích hoạt kịch bản ứng phó sạt lở đất trong trạng thái khẩn cấp quốc phòng, thông báo cho các lực lượng liên kết ngay lập tức.
***
Bước 2: Chỉ huy và phối hợp lực lượng tại chỗ
Trách nhiệm của Ban chỉ đạo tại địa phương:
1. Thông báo kịp thời: Gửi tin nhắn qua đài truyền thanh, nhóm Zalo thôn cho toàn bộ dân cư biết tình huống, hướng dẫn họ giữ an toàn, không ra ngoài nếu không cần thiết.
2. Phân công nhiệm vụ rõ ràng:
- Nhóm 1: Tìm kiếm cứu nạn: Bộ đội An ninh địa phương, Đội cứu nạn địa phương phối hợp với lực lượng quốc phòng địa phương tiến tới vị trí nhà bị sập, sử dụng dụng cụ cơ bản để xóa đống đất đá, giải phóng người bị kẹt.
- Nhóm 2: Sơ tán dân: Ban chỉ đạo thôn tổ chức sơ tán các hộ dân sống gần sườn núi đến địa điểm trú ẩn an toàn đã được xác định trước đó là Nhà văn hóa thôn Lũng Mới.
- Nhóm 3: Khắc phục hạ tầng: Đội công an giao thông, đơn vị điện lực địa phương tiến tới chặn đường, dọn đống sạt lở để mở ra đường cứu nạn và khôi phục điện cho khu vực ngay lập tức.
- Nhóm 4: Hậu cần y tế: Trung tâm y tế thôn chuẩn bị vật tư y tế, đón tiếp người bị thương, chuyển nặng đến bệnh viện huyện nếu cần.
3. Thực hiện phương châm "4 tại chỗ": Tất cả lực lượng đều được bố trí tại địa phương ngay lập tức, không chờ đợi lực lượng từ ngoài đến trước khi hành động.
***
Bước 3: Thực hiện các biện pháp ứng phó chi tiết
1. Tìm kiếm cứu nạn và sơ tán nhân dân
- Lực lượng cứu nạn sử dụng cưa, xẻ, dụng cụ xóa đất để giải phóng người bị kẹt dưới đống sạt lở, tránh gây tổn thương thêm cho nạn nhân.
- Sau khi giải phóng, đưa nạn nhân đến điểm tập kết an toàn để được xử lý y tế ngay lập tức.
- Tổ chức sơ tán toàn bộ 127 hộ dân ở thôn Lũng Mới đến Nhà văn hóa thôn, đảm bảo có thức ăn, nước uống, chăn chiếu cho người sơ tán.
2. Khắc phục hậu quả nhanh chóng
- Dọn dẹp đống sạt lở chặn đường giao thông để mở ra đường cứu nạn và cho phương tiện vận chuyển nạn nhân, vật tư di chuyển dễ dàng.
- Khôi phục hệ thống điện, viễn thông cho khu vực trong vòng 24 giờ để đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt.
- Rà soát toàn bộ sườn núi xung quanh để phát hiện các dấu hiệu sạt lở mới, ngăn chặn tình huống xấu hơn.
3. Xử lý hậu quả và ổn định đời sống
- Cung cấp hỗ trợ vật chất cho hộ dân bị nhà sập: tạm trú, thức ăn, nước uống, chăn chiếu, đồ dùng sinh hoạt cơ bản.
- Tổ chức vệ sinh môi trường tại địa điểm trú ẩn để phòng chống dịch bệnh sau thiên tai.
- Đánh giá thiệt hại tài sản, tiến hành trình上报 chính quyền cấp trên để được hỗ trợ khắc phục nhà ở và phục hồi sản xuất.
***
Bước 4: Kết thúc kịch bản và báo cáo
Sau khi tình huống được kiểm soát hoàn toàn, không còn nguy cơ sạt lở mới, nạn nhân được sơ tán an toàn, hạ tầng được khôi phục:
1. Ban chỉ đạo tỉnh ra lệnh kết thúc trạng thái khẩn cấp quốc phòng về ứng phó thiên tai.
2. Tổ chức tổng kết các bài học rút ra từ kịch bản, điều chỉnh phương án ứng phó cho các tình huống tương tự trong tương lai.
3. Báo cáo chi tiết tình hình thiệt hại và kết quả ứng phó cho Ủy ban nhân dân tỉnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
***
Lưu ý quan trọng
- Tất cả thành viên tham gia ứng phó phải tuân thủ quy định an toàn khi làm việc tại khu vực sạt lở đất.
- Thường xuyên cập nhật thông tin từ cơ quan dự báo khí tượng để có phương án điều chỉnh kịch bản phù hợp với diễn biến thiên tai.
- Tăng cường truyền thông cho nhân dân về cách nhận biết dấu hiệu sạt lở đất và phương pháp sơ tán an toàn.
Bạn có thể điều chỉnh chi tiết kịch bản theo thực tế địa phương, như bổ sung các nhiệm vụ cho các bộ ngành liên quan, hoặc thay đổi địa điểm, số lượng nạn nhân theo tình huống cụ thể. Nếu bạn cần viết kịch bản chi tiết hơn cho một địa phương cụ thể, tôi có thể hỗ trợ bạn điều chỉnh nội dung phù hợp hơn.

