Bệnh ban khỉ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa?

Bệnh ban khỉ, hay còn gọi là đậu mùa khỉ (tiếng Anh: mpox), là một bệnh truyền nhiễm do virus đậu mùa khỉ gây ra. Bệnh có thể lây từ động vật sang người và cũng có thể lây từ người sang người. Nguyên nhân và Lây truyền 🦠 * Nguyên nhân: Bệnh do virus thuộc chi Orthopoxvirus gây ra. Virus này thường lưu hành trong các loài động vật có vú nhỏ ở châu Phi, như sóc, chuột và khỉ. * Lây từ động vật sang người: Qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của động vật bị nhiễm bệnh (vết cắn, vết xước) hoặc qua việc xử lý thịt rừng. * Lây từ người sang người: Qua tiếp xúc gần gũi với người bị nhiễm bệnh, bao gồm: * Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết cơ thể (nước bọt, dịch từ các vết phát ban). * Tiếp xúc với các giọt bắn đường hô hấp lớn khi nói chuyện, ho, hắt hơi trong thời gian dài. * Tiếp xúc với các vật dụng bị nhiễm virus như quần áo, ga trải giường. * Hiện tại, y văn chưa xác nhận bệnh lây qua đường tình dục, tuy nhiên bệnh đã được ghi nhận ở một số nam giới có quan hệ tình dục đồng tính. Dấu hiệu và Triệu chứng 🤒 Các triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ thường bắt đầu sau khoảng 5-21 ngày kể từ khi tiếp xúc với virus. * Giai đoạn đầu (triệu chứng khởi phát): * Sốt * Đau đầu * Đau cơ và đau lưng * Sưng hạch bạch huyết * Ớn lạnh * Cảm thấy mệt mỏi, uể oải, giảm năng lượng * Giai đoạn phát ban: * Xuất hiện phát ban, thường bắt đầu sau khi sốt từ 1-3 ngày. * Các tổn thương ban đầu là những đốm phẳng, sau đó phát triển thành các nốt sần nhỏ chứa đầy dịch màu vàng nhạt. * Các nốt này sẽ vỡ ra, đóng vảy và rụng trong khoảng 10 ngày. * Phát ban có thể xuất hiện ở nhiều bộ phận trên cơ thể như lòng bàn tay, lòng bàn chân, mặt, miệng, cổ họng, bộ phận sinh dục, hậu môn. * Số lượng tổn thương có thể dao động từ một đến hàng trăm vết. Các triệu chứng thường kéo dài từ 2 đến 5 tuần, và hầu hết người bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, trẻ em hoặc người lớn tuổi, bệnh có thể diễn biến nặng hơn và có nguy cơ biến chứng hoặc tử vong. Phòng ngừa và Điều trị 💉 * Phòng ngừa: Vắc-xin đậu mùa trước đây được cho là có hiệu quả bảo vệ khoảng 85% đối với bệnh đậu mùa khỉ. Tuy nhiên, việc tiêm chủng rộng rãi vắc-xin đậu mùa đã ngừng lại từ những năm 1980. Hiện nay, vắc-xin chỉ được khuyến cáo cho các đối tượng có nguy cơ cao, như người đã tiếp xúc với người bệnh hoặc nhân viên y tế. * Điều trị: Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh đậu mùa khỉ. Tuy nhiên, một số loại thuốc như Cidofovir có thể hữu ích trong điều trị. Việc chăm sóc hỗ trợ và điều trị các triệu chứng là rất quan trọng. Mặc dù bệnh đậu mùa khỉ có thể gây lo ngại, nhưng các chuyên gia cho rằng khả năng lây lan của nó thấp hơn so với COVID-19 và rủi ro đối với cộng đồng hiện tại còn thấp. Bạn có muốn tìm hiểu thêm về các biện pháp phòng ngừa cụ thể hoặc các triệu chứng ở nhóm đối tượng nào không?