Biến đổi khí hậu: Thách thức toàn cầu, hành động vì tương lai Việt Nam?

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi theo thời gian của hình thái thời tiết trên toàn thế giới, với nhiệt độ trung bình tăng lên do quá trình nóng dần lên của Trái Đất, tăng nồng độ khí nhà kính từ các hoạt động của con người và đọng lại trong khí quyển. Đây là quá trình đã và đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực của sự sống và được coi là nguy cơ lớn nhất mà loài người phải đối mặt trong lịch sử phát triển. Các nguyên nhân chính gây biến đổi khí hậu chủ yếu đến từ tác động của con người, bao gồm dân số tăng, tăng trưởng kinh tế quá nóng, sử dụng quá nhiều nhiên liệu hóa thạch, phân bón và các loại hóa chất phục vụ nông nghiệp, khai thác và sử dụng đất, rừng, tài nguyên nước quá lớn. Hậu quả là nhiệt độ trái đất tăng lên, băng tan ở hai cực, nước biển dâng, bão, lũ, hạn hán, sa mạc hóa diễn ra với tầng suất, cường độ và thời gian thay đổi theo hướng xấu đi. Việt Nam là một trong năm quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu trên thế giới, với dự kiến nếu nước biển dâng lên 01 mét thì khoảng 22 triệu người phải di dời. Đặc biệt, khu vực miền Trung chịu tác động nặng nề với các thành phố và khu công nghiệp ven biển bị úng lụt, xâm nhập mặn sâu vào đất liền, diện tích canh tác bị thu hẹp. Tại sao cần phải thích ứng? Thích ứng với biến đổi khí hậu được định nghĩa là các hoạt động nhằm tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống tự nhiên và xã hội, giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và tận dụng cơ hội do biến đổi khí hậu mang lại. Đây là quá trình điều chỉnh với những thay đổi hiện tại hoặc dự kiến trong khí hậu và hiệu ứng của nó. Các nội dung chính của thích ứng bao gồm: - Đánh giá tác động, tính dễ bị tổn thương, rủi ro, tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu đối với các lĩnh vực, khu vực và cộng đồng dân cư - Triển khai hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, mô hình thích ứng dựa vào cộng đồng và dựa vào hệ sinh thái - Ứng phó với nước biển dâng và ngập lụt đô thị - Xây dựng, triển khai hệ thống giám sát và đánh giá hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu Thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ là giải pháp cần thiết mà còn là quá trình liên tục, đòi hỏi sự phối hợp từ các cấp, các lĩnh vực và các đối tượng khác nhau. Các hành động thích ứng cần hướng đến mục tiêu giảm thiểu tình trạng dễ bị tổn thương và rủi ro trước những tác động của biến đổi khí hậu thông qua việc tăng cường khả năng chống chịu, năng lực thích ứng của cộng đồng, các thành phần kinh tế và hệ sinh thái. Biến đổi khí hậu đã và đang tạo ra những thách thức lớn cho sự phát triển bền vững, đòi hỏi chúng ta phải hành động ngay từ bây giờ để thích ứng với những thay đổi không thể tránh khỏi này.