Thành Vinh
hỏi · Công an được quyền kiểm tra tài khoản ngân hàng khi chưa có sự đồng ý của chủ tài khoản
Theo quy định pháp luật Việt Nam, cơ quan Công an hoàn toàn có quyền thực hiện kiểm tra tài khoản ngân hàng của cá nhân khi không có sự đồng ý của chủ tài khoản, trong các trường hợp được phép theo luật pháp.
Điều kiện pháp lý cho việc kiểm tra
Ngân hàng chỉ được cung cấp thông tin khách hàng, bao gồm thông tin tài khoản và giao dịch, trong hai trường hợp chính: được sự chấp thuận của chủ tài khoản hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo đúng quy định pháp luật. Cụ thể, Công an có quyền thực hiện kiểm tra khi phục vụ các hoạt động sau:
- Thanh tra, kiểm tra, kiểm toán
- Điều tra, khởi tố, truy tố, xét xử vụ án hình sự
- Thi hành án, cưỡng chế hoặc xử phạt vi phạm pháp luật
- Giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia và phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật theo chức năng, nhiệm vụ được quy định
Quy trình thực hiện
Để yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin tài khoản, cơ quan nhà nước bao gồm cả Công an phải gửi hồ sơ đầy đủ đến tổ chức tín dụng, bao gồm:
1. Văn bản yêu cầu cung cấp thông tin do người có thẩm quyền ký
2. Nêu rõ căn cứ pháp lý, mục đích, nội dung và phạm vi thông tin cần lấy
3. Kèm tài liệu chứng minh lý do và mục đích yêu cầu
Trong một số trường hợp đặc biệt, không cần kèm tài liệu bổ sung khi yêu cầu cung cấp thông tin để thu thập chứng cứ phục vụ công tác giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia hoặc phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật theo chức năng, nhiệm vụ được quy định.
Các trường hợp tài khoản có khả năng bị kiểm tra
Theo Thông tư 25/2025/TT-NHNN, ngân hàng sẽ cung cấp danh sách các tài khoản nghi ngờ liên quan đến gian lận, lừa đảo và vi phạm pháp luật cho Ngân hàng Nhà nước định kỳ hàng tháng. Các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ bao gồm:
- Thông tin hồ sơ mở tài khoản không trùng khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
- Tài khoản được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên không gian mạng
- Nhận tiền từ nhiều tài khoản khác rồi chuyển đi hoặc rút ra ngay trong thời gian rất ngắn
- Có hơn 3 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản nghi ngờ lừa đảo
- Thuộc danh sách cảnh báo của cơ quan chức năng
- Giao dịch bất thường về giá trị, số lượng không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi hay lịch sử giao dịch trước đây
- Không thể liên hệ được với chủ tài khoản sau khi có dấu hiệu giao dịch bất thường
- Một thiết bị được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều hơn 1 tài khoản thanh toán
Quy định về bảo mật thông tin
Mặc dù có quyền kiểm tra, cơ quan chức năng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về bảo mật thông tin khách hàng. Ngân hàng không được cung cấp thông tin nhạy cảm như mã khóa bí mật, dữ liệu sinh trắc học hay mật khẩu truy cập tài khoản cho bất kỳ bên thứ ba nào, trừ khi có sự chấp thuận bằng văn bản của chủ tài khoản. Hành vi vi phạm bảo mật thông tin khách hàng có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo luật pháp.
Để tránh bị lừa đảo, người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn mạo danh cơ quan chức năng yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, mã OTP hay sao kê ngân hàng. Các cơ quan chức năng sẽ không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp thông tin bí mật như mật khẩu hay mã OTP qua điện thoại hoặc tin nhắn.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an đang phối hợp tăng cường kiểm tra việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán, đặc biệt là các tài khoản không chính chủ để ngăn chặn lừa đảo trực tuyến và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
***
Nếu bạn muốn biết thêm về các bước thực hiện khi tài khoản ngân hàng của bạn bị kiểm tra hoặc cách bảo vệ thông tin tài khoản an toàn, tôi có thể cung cấp thêm thông tin chi tiết.