Việt Phạm
hỏi · Đánh giá giáo viên: Tiếp tục áp dụng quy định cũ đến khi nào?
Chính thức duy trì áp dụng hai thông tư cũ trong năm học 2025-2026: Bối cảnh chuyển đổi chuẩn nghề nghiệp giáo viên
Theo công văn của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh ban hành tháng 5/2026, các trường mầm non và phổ thông trên địa bàn được yêu cầu tiếp tục thực hiện đánh giá giáo viên theo hai quy định cũ của Bộ Giáo dục và Đào tạo: giáo viên mầm non theo Thông tư 26/2018/TT-BGDĐT và giáo viên phổ thông theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT cho toàn bộ năm học 2025-2026. Quyết định này là một bước chuyển tiếp hợp lý trước khi ngành giáo dục chính thức áp dụng các chuẩn nghề nghiệp mới, giải quyết nhiều bức xúc lâu nay của đội ngũ giáo viên.
Nền tảng của hai thông tư đánh giá chuẩn nghề nghiệp cũ
Ra đời năm 2018, hai thông tư này được ban hành để thay thế các quy định lạc hậu, xây dựng một hệ thống đánh giá giáo viên thống nhất, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục giai đoạn 2018-2025. Theo quy định, việc đánh giá không chỉ dùng để xếp loại năng lực giáo viên mà còn làm căn cứ để giáo viên tự đánh giá, xây dựng kế hoạch phát triển chuyên môn; đồng thời hỗ trợ nhà trường triển khai các chương trình bồi dưỡng phù hợp.
Cả hai thông tư đều xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá theo 3 mức tăng dần: đạt, khá, tốt, với quy trình đánh giá 3 bước: giáo viên tự đánh giá, lấy ý kiến đồng nghiệp trong tổ chuyên môn, cuối cùng hiệu trưởng xác nhận kết quả cuối cùng. Chu kỳ đánh giá cũng được thống nhất: giáo viên tự đánh giá hàng năm, nhà trường đánh giá định kỳ 2 năm một lần vào cuối năm học, chỉ rút ngắn trong trường hợp đặc biệt theo yêu cầu cấp quản lý.
Những thay đổi chính của việc chuyển đổi quy định
Mặc dù tiếp tục áp dụng hai thông tư cũ trong năm học 2025-2026, ngành giáo dục đã có lộ trình rõ ràng để thay thế bằng các chuẩn nghề nghiệp mới, khắc phục nhiều bất cập của quy định cũ. Đối với giáo viên mầm non, Thông tư 28/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ tháng 4/2026 đã chính thức bãi bỏ Thông tư 26/2018, phân định nhiệm vụ giáo viên theo 3 hạng rõ ràng hơn:
- Giáo viên hạng III: Chịu trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ
- Giáo viên hạng II: Ngoài nhiệm vụ cơ bản, tham gia hướng dẫn đồng nghiệp, đề xuất cải thiện chất lượng giáo dục
- Giáo viên hạng I: Đảm nhiệm vai trò dẫn dắt chuyên môn, tham gia biên soạn tài liệu, xây dựng chính sách phát triển giáo dục mầm non
Đối với giáo viên phổ thông, Thông tư 30/2026/TT-BGDĐT cũng đã cập nhật tiêu chuẩn năng lực theo hạng chức danh, giải quyết tình trạng nhiều giáo viên hạng III phải thực hiện nhiệm vụ của hạng II mà không có cơ hội thăng hạng do vướng chỉ tiêu cơ cấu chức danh nghề nghiệp tại nhiều địa phương.
Bất cập của quy định cũ đã được ghi nhận
Trong quá trình áp dụng 8 năm qua, hai thông tư năm 2018 đã bộc lộ nhiều hạn chế gây bức xúc cho đội ngũ giáo viên. Điểm nổi bật nhất là sự trùng lặp giữa đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp và đánh giá viên chức hàng năm, khiến giáo viên phải thực hiện hai quy trình đánh giá với nội dung gần như giống hệt nhau, tốn nhiều thời gian chuẩn bị minh chứng mà không mang lại giá trị thực tế. Nhiều hiệu trưởng cũng phản ánh quy trình lấy ý kiến đồng nghiệp mang nặng tính hình thức, không ai dám đánh giá thật lòng để tránh ảnh hưởng mối quan hệ trong tập thể.
Ngoài ra, việc thay đổi chính sách liên tục cũng làm gián đoạn quá trình xét thăng hạng của nhiều giáo viên. Từ năm 2021 đến nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành liên tiếp các thông tư 01-04/2021, 08/2023, 13/2024 điều chỉnh tiêu chuẩn thăng hạng, khiến hồ sơ của giáo viên nhiều lần phải điều chỉnh, kéo dài thời gian xét duyệt nhiều năm tại nhiều địa phương.
Phương thức thực hiện đánh giá trong năm học 2025-2026
Để chuẩn hóa quy trình đánh giá, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh yêu cầu tất cả các trường thực hiện đánh giá và báo cáo kết quả trên hệ thống quản lý thông tin bồi dưỡng TEMIS, với hướng dẫn chi tiết được công bố trên trang chủ của hệ thống. Song song với việc đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp, giáo viên cũng phải hoàn thành 120 tiết bồi dưỡng thường xuyên trong năm học, chia thành 3 nội dung học tập kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phải nộp bài tập cuối khóa để được công nhận hoàn thành chương trình.
Từ năm học 2026-2027 trở đi, tất cả các cơ sở giáo dục trên địa bàn sẽ chuyển sang áp dụng các chuẩn nghề nghiệp mới, hoàn thành quá trình chuyển đổi quy định đánh giá giáo viên sau nhiều năm chuẩn bị. Nếu bạn muốn tìm hiểu chi tiết các tiêu chí đánh giá của Thông tư 28/2026 áp dụng cho giáo viên mầm non hoặc Thông tư 30/2026 cho giáo viên phổ thông, tôi có thể phân tích chi tiết nội dung các quy định mới để bạn nắm rõ.
