Duc Anh
hỏi · Đầu tư công là gì và vai trò của nó đối với nền kinh tế?
Theo khoản 15 Điều 4 Luật Đầu tư công 2019, đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án và đối tượng đầu tư công khác theo quy định của pháp luật hiện hành. Hoạt động này sử dụng nguồn vốn chủ yếu từ ngân sách nhà nước và các quỹ tài chính công, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Đối tượng đầu tư công chính thức
Theo Luật Đầu tư công 2019, có 6 nhóm đối tượng chính được đầu tư công:
- Đầu tư các chương trình, dự án về kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội
- Đầu tư phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội
- Đầu tư và hỗ trợ các hoạt động đầu tư cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích, phúc lợi xã hội
- Đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện dự án theo phương thức đối tác công tư
- Đầu tư phục vụ công tác lập, thẩm định, quyết định, công bố và điều chỉnh quy hoạch theo quy định pháp luật
- Cấp bù lãi suất tín dụng ưu đãi, phí quản lý, vốn điều lệ cho các ngân hàng chính sách và quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hỗ trợ đầu tư cho các đối tượng chính sách khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ
Đặc điểm và mục đích hoạt động
Đầu tư công có những đặc điểm rõ rệt khác với đầu tư tư nhân:
- Hoạt động do Nhà nước chủ trương, quản lý và thực hiện thông qua cơ chế đấu thầu với các nhà thầu trong và ngoài nước
- Không mang mục tiêu lợi nhuận trực tiếp, hướng đến lợi ích cộng đồng như xây dựng đường cao tốc, metro, trường học, bệnh viện và các dự án hạ tầng khác
- Sử dụng nguồn vốn đa dạng bao gồm ngân sách nhà nước, vốn vay chính phủ, tín dụng đầu tư và các khoản ODA
Mục đích chính của đầu tư công là phát triển kinh tế - xã hội, điều tiết nền kinh tế, thu hẹp khoảng cách phát triển vùng miền, tạo việc làm và cải thiện chất lượng cuộc sống nhân dân.
Phân loại đầu tư công
Có nhiều cách phân loại đầu tư công theo tiêu chí khác nhau:
- Theo tính chất dự án: Dự án có cấu phần xây dựng và dự án không có cấu phần xây dựng
- Theo nguồn vốn: Vốn ngân sách nhà nước, vốn ODA, vốn vay có bảo lãnh, vốn hỗn hợp
- Theo mục tiêu: Đầu tư không có khả năng hoàn vốn và đầu tư có mục tiêu lợi nhuận
Hành vi bị cấm trong đầu tư công
Luật Đầu tư công 2019 cấm các hành vi như:
- Quyết định đầu tư không phù hợp với chiến lược, quy hoạch và không xác định được nguồn vốn
- Lợi dụng chức vụ để chiếm đoạt, tham nhũng trong quản lý vốn đầu tư công
- Sử dụng vốn đầu tư công không đúng mục đích
- Làm giả thông tin hồ sơ liên quan đến dự án đầu tư công
***
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các dự án đầu tư công đang triển khai tại Việt Nam hoặc cơ hội đầu tư liên quan, bạn có thể hỏi về tình hình giải ngân đầu tư công năm 2025 hoặc các nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ dòng vốn đầu tư công.