Bảo Ngọc
hỏi · đi du học được miễn nghĩa vụ quân sự không
Phân tích pháp luật hiện hành
Theo Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015, nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ bắt buộc của công dân Việt Nam nam và nữ trong độ tuổi gọi nhập ngũ, trừ các trường hợp được miễn hoặc tạm hoãn theo quy định.
Trước hết, công dân Việt Nam trong độ tuổi gọi nhập ngũ không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa hay nơi cư trú đều phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, bao gồm cả du học sinh vẫn giữ hộ khẩu thường trú tại Việt Nam. Trường hợp đã cắt khẩu tại Việt Nam và trở thành công dân nước sở tại sẽ không phải thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Trường hợp được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự khi đi du học
Điểm g, khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 quy định công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ khi:
«Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, trình độ cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.»
Theo hướng dẫn thực tế, quy định này không phân biệt cơ sở giáo dục ở trong hay ngoài nước. Do đó du học sinh Việt Nam đang theo học chương trình đào tạo hệ chính quy tại trường đại học, cao đẳng nước ngoài sẽ được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự trong suốt khóa học. Thời gian tạm hoãn sẽ kết thúc khi hoàn thành chương trình học và vẫn còn trong độ tuổi tham gia nghĩa vụ quân sự (từ đủ 18 đến hết 25 tuổi, có thể kéo dài đến 27 tuổi cho sinh viên đã được tạm hoãn trước đó).
Vấn đề chưa được làm rõ
Một số chuyên gia pháp luật cho rằng luật quy định chưa rõ ràng khi chỉ đề cập "trình độ đại học hệ chính quy" mà không nêu rõ cơ sở giáo dục ở trong hay ngoài nước, và hiện chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể giải thích chi tiết này. Do đó, khi du học sinh nhận được giấy gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm đơn xin tạm hoãn, giấy chứng nhận học tập của cơ sở giáo dục nước ngoài và giấy đăng ký tạm vắng tại cơ sở quản lý địa phương tại Việt Nam để gửi đến ban chỉ huy quân sự địa phương để được xem xét.
Các trường hợp khác liên quan
- Du học sinh không thuộc đối tượng được miễn nghĩa vụ quân sự theo các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 như con của liệt sĩ, thương binh hạng một, lao động duy nhất nuôi dưỡng gia đình yếu thế... trừ khi đáp ứng đủ điều kiện.
- Nếu du học sinh đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng và không còn thuộc các trường hợp tạm hoãn, sẽ phải thực hiện nghĩa vụ quân sự nếu vẫn còn trong độ tuổi quy định.
Hành động thực tế
Để được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự khi đi du học, bạn cần:
1. Chuẩn bị hồ sơ: Đơn xin tạm hoãn, giấy chứng nhận học tập của cơ sở giáo dục nước ngoài, giấy đăng ký tạm vắng tại Việt Nam.
2. Nộp hồ sơ đến ủy ban nhân dân cấp quận/huyện nơi đăng ký hộ khẩu thường trú.
3. Chờ kết quả xem xét và phê duyệt quyết định tạm hoãn.
Tóm lại, du học sinh Việt Nam vẫn phải thực hiện nghĩa vụ quân sự nếu giữ hộ khẩu tại Việt Nam, nhưng được tạm hoãn trong suốt khóa học đại học, cao đẳng hệ chính quy tại nước ngoài theo quy định pháp luật hiện hành.

