Nguyễn Bảo Ngọc
hỏi · Gia Long là ai và vai trò của ông trong lịch sử Việt Nam là gì?

Vua Gia Long, tên thật là Nguyễn Phúc Ánh (阮福暎), là vị vua sáng lập nhà Nguyễn, triều đại quân chủ cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Ông trị vì từ năm 1802 đến khi qua đời năm 1820 và được truy tôn miếu hiệu là Nguyễn Thế Tổ. Niên hiệu duy nhất ông sử dụng là Gia Long, do đó ông thường được gọi là Gia Long Đế.
Những điểm chính về Vua Gia Long:
* Bối cảnh lịch sử: Nguyễn Phúc Ánh sinh ra trong thời kỳ đất nước bị chia cắt bởi chiến tranh giữa nhà Tây Sơn và các thế lực chúa Nguyễn. Ông đã trải qua một cuộc chiến kéo dài 25 năm để khôi phục ngôi vị và thống nhất đất nước.
* Quân sự và Thống nhất đất nước: Sau nhiều năm bôn ba và cầu viện nước ngoài, Nguyễn Ánh đã đánh bại nhà Tây Sơn vào năm 1802, thống nhất đất nước và lập nên triều Nguyễn. Ông cũng là người định hình lãnh thổ Việt Nam về cơ bản giống như ngày nay.
* Xây dựng quốc gia:
* Ông đã thiết lập một hệ thống chính quyền tập trung, tổ chức lại các bộ và đơn vị hành chính theo mô hình nhà Lê nhưng quy mô lớn hơn.
* Ban hành bộ luật "Hoàng triều luật lệ" (Luật Gia Long).
* Chú trọng phát triển nông nghiệp, khai hoang vùng đồng bằng sông Cửu Long, và công tác trị thủy.
* Về đối ngoại, ông vừa giữ quan hệ thần phục với nhà Thanh, vừa yêu cầu các nước lân bang như Chân Lạp, Ai Lao thuần phục. Tuy nhiên, ông cũng tỏ ra nghi ngại với các nước phương Tây.
* Ông cho xây dựng Văn Thánh, Quốc Tử Giám và mở khoa thi Hương đầu tiên của triều Nguyễn, đồng thời cũng nghiên cứu văn hóa phương Tây.
* Di sản và tranh cãi:
* Gia Long được ghi nhận với việc thống nhất đất nước và mở đường cho sự can thiệp của người Pháp thông qua việc mời họ giúp xây dựng thành trì, huấn luyện quân đội.
* Tuy nhiên, chính sách đối nội của ông bị đánh giá là bảo thủ, tăng thuế khóa và lao dịch nặng, dẫn đến nhiều cuộc khởi nghĩa. Việc ông trả thù nhà Tây Sơn một cách tàn khốc cũng là một điểm gây tranh cãi trong lịch sử.
* Việc cầu viện nước ngoài (Xiêm La, Pháp) trong quá trình tranh giành quyền lực cũng là một khía cạnh gây tranh luận về chủ quyền dân tộc.
Vua Gia Long là một nhân vật lịch sử phức Salvador, có tầm ảnh hưởng sâu sắc đến tiến trình phát triển của Việt Nam.