Hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính tại địa phương: Cập nhật và áp dụng.

Dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành và các quy định mới nhất, các văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được áp dụng tại địa phương có thể được phân loại theo nhóm chính như sau: 1. Văn bản pháp luật cơ bản - Luật Xử lý vi phạm hành chính: Là văn bản cốt lõi quy định chung về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, thẩm quyền xử phạt, trình tự, thủ tục xử lý vi phạm hành chính tại Việt Nam. - Các văn bản quy phạm pháp luật chi tiết hóa Luật Xử lý vi phạm hành chính: - Nghị định số 118/2021/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, bao gồm quy định về mức phạt tiền, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, miễn trách nhiệm vi phạm hành chính. - Nghị định số 68/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 118/2021/NĐ-CP, đặc biệt là quy định về nguyên tắc xác định mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm hành chính có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. - Nghị định số 189/2025/NĐ-CP: Quy định rõ thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các cơ quan, đơn vị như Chủ tịch UBND, Công an nhân dân, Thanh tra, Quản lý thị trường, Cơ quan thuế... theo từng lĩnh vực. 2. Văn bản quy phạm pháp luật theo từng lĩnh vực chuyên ngành Đối với từng lĩnh vực quản lý nhà nước cụ thể, các cơ quan quản lý chuyên ngành sẽ ban hành văn bản quy phạm pháp luật chi tiết về xử lý vi phạm hành chính phù hợp với đặc thù của lĩnh vực đó, ví dụ: - Lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm: Nghị định số 78/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong kinh doanh bảo hiểm, bao gồm thẩm quyền xử phạt của Công an xã, mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm như kinh doanh bảo hiểm không có giấy phép, vi phạm quy định về bảo hiểm bắt buộc. - Lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân: Văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công an ban hành, phối hợp với các cơ quan liên quan, nhằm quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, bao gồm các hành vi như sử dụng dịch vụ mạng không hợp pháp, vi phạm quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân của người tiêu dùng. - Các lĩnh vực khác: Lĩnh vực giao thông vận tải, y tế, giáo dục, môi trường... cũng có các văn bản quy phạm pháp luật riêng về xử lý vi phạm hành chính do các cơ quan quản lý chuyên ngành ban hành. 3. Quy định của các cơ quan địa phương Các UBND cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã cũng có thể ban hành các văn bản quy phạm pháp luật chi tiết hóa các quy định của pháp luật quốc gia về xử lý vi phạm hành chính phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, ví dụ: - Quy định về mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm quy định quản lý môi trường tại địa phương. - Quy định về trình tự, thủ tục xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý đô thị, an ninh trật tự tại địa phương. Thẩm quyền xử phạt của các chức danh tại địa phương Theo Nghị định 189/2025/NĐ-CP, các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính tại địa phương bao gồm: - Chủ tịch UBND cấp xã: Phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 50% mức tiền phạt tối đa đối với lĩnh vực tương ứng, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. - Công an nhân dân: Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kinh doanh bảo hiểm không hợp pháp... - Thanh tra, Quản lý thị trường, Cơ quan thuế, Kiểm lâm, Kiểm ngư: Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý thị trường, thuế, lâm nghiệp, thủy sản... - Các cơ quan quản lý chuyên ngành khác: Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý chuyên ngành mà họ có thẩm quyền. Ví dụ áp dụng tại địa phương Một ví dụ cụ thể về việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính tại địa phương là trường hợp vi phạm quy định quản lý môi trường: «Một doanh nghiệp sản xuất tại huyện A, tỉnh B vi phạm quy định về xử lý chất thải công nghiệp, không có giấy phép xử lý chất thải. Theo quy định của Nghị định 118/2021/NĐ-CP và văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh B về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường, UBND cấp huyện có thẩm quyền phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, yêu cầu doanh nghiệp ngừng hoạt động cho đến khi có giấy phép xử lý chất thải hợp pháp và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả môi trường.» Để biết chính xác các văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đang được áp dụng tại địa phương cụ thể, bạn nên liên hệ với UBND cấp địa phương hoặc các cơ quan quản lý chuyên ngành tại địa phương để được tư vấn chi tiết. *** Lưu ý: Các thông tin trên được cập nhật dựa trên các văn bản pháp luật đã được ban hành và có hiệu lực từ thời điểm hiện tại. Các quy định có thể thay đổi theo thời gian, do đó bạn nên kiểm tra lại thông tin tại các cơ quan có thẩm quyền trước khi áp dụng.