Hoàng Minh Thái
hỏi · Làm sao để tìm tâm đối xứng của đồ thị hàm số?
***
Cách tìm tâm đối xứng của đồ thị hàm số theo từng loại:
1. Khái niệm cơ bản
Đồ thị hàm số (y=f(x)) có tâm đối xứng tại điểm (I(x_0;y_0)) nếu với mọi điểm (A(x;f(x))) thuộc đồ thị thì điểm đối xứng của (A) qua (I) là (A'(2x_0 -x; 2y_0 -f(x))) cũng thuộc đồ thị, hay viết thành công thức chuẩn:
[f(2x_0 -x) + f(x) = 2y_0 \quad \forall x \in \text{Tập xác định của hàm số}]
***
2. Các trường hợp phổ biến
a) Hàm phân tuyến đơn giản
Là hàm số có dạng (y = \frac{ax + b}{cx + d}) với (c \neq 0, ad - bc \neq 0):
1. Tìm tiệm cận đứng: (x = -\frac{d}{c})
2. Tìm tiệm cận ngang: (y = \frac{a}{c})
3. Tâm đối xứng chính là giao điểm của hai tiệm cận, tức là (I\left(-\frac{d}{c}; \frac{a}{c}\right))
b) Hàm phân thức bậc hai trên bậc nhất
Là hàm số (y = \frac{ax^2 + bx + c}{mx + n}):
1. Tiệm cận đứng là (x = -\frac{n}{m})
2. Tiệm cận xiên có dạng (y = px + q), lấy giới hạn khi (x \to \pm\infty) để tìm hệ số (p,q)
3. Tâm đối xứng là giao điểm của tiệm cận đứng và tiệm cận xiên, tức là (I\left(-\frac{n}{m}; p\cdot\left(-\frac{n}{m}\right)+q\right))
c) Hàm số bậc 3
Là hàm số (y = ax^3 + bx^2 + cx + d) với (a \neq 0):
Tâm đối xứng chính là điểm uốn của đồ thị:
[I\left(-\frac{b}{3a}; f\left(-\frac{b}{3a}\right)\right)]
***
3. Phương pháp chung khác
Nếu không nhớ công thức nhanh, bạn có thể xây dựng hệ phương trình theo định nghĩa tâm đối xứng:
1. Giả sử tâm đối xứng là (I(x_0;y_0))
2. Áp dụng công thức (f(2x_0 -x) + f(x) = 2y_0) với mọi (x) thuộc tập xác định
3. Rút gọn biểu thức để tìm giá trị của (x_0,y_0) phù hợp với tất cả (x)
***
Nếu bạn muốn học cách áp dụng phương pháp này với một bài toán cụ thể, bạn có thể chia sẻ hàm số bạn đang giải nhé.