Trươngg Huy
hỏi · Luật lao động có những phương pháp điều chỉnh đặc thù nào?
Phương pháp điều chỉnh của ngành luật lao động là cách thức, biện pháp nhà nước tác động lên các quan hệ xã hội do ngành này điều chỉnh. Dựa trên tính chất đặc thù của quan hệ lao động và các quan hệ liên quan trực tiếp, Luật lao động Việt Nam sử dụng 3 phương pháp chính, trong đó có phương pháp đặc thù:
- Phương pháp thỏa thuận
- Phương pháp mệnh lệnh
- Phương pháp tác động xã hội thông qua hoạt động của tổ chức Công đoàn
Phân tích chi tiết từng phương pháp
Phương pháp thỏa thuận
Đây là phương pháp thể hiện sự tự nguyện, bình đẳng của các bên trong quá trình thiết lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ lao động. Phương pháp được áp dụng chủ yếu trong việc ký kết hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và giải quyết tranh chấp lao động thông qua thương lượng, hòa giải, trọng tài.
Khác với Luật dân sự, phương pháp thỏa thuận trong Luật lao động có sự can thiệp của nhà nước để bảo vệ người lao động, ví dụ như quy định lương tối thiểu, giờ làm việc theo pháp luật để hạn chế sự lạm dụng từ phía người sử dụng lao động.
Phương pháp mệnh lệnh
Phương pháp này được sử dụng trong lĩnh vực tổ chức và quản lý lao động, xác định nghĩa vụ của người lao động đối với người sử dụng lao động. Người sử dụng lao động có quyền ban hành nội quy, quy chế, chỉ thị buộc người lao động phải tuân thủ trong phạm vi quyền hạn pháp luật.
Khác với Luật hành chính, phương pháp mệnh lệnh trong Luật lao động không mang tính quyền lực nhà nước mà chỉ thể hiện quyền uy của người sử dụng lao động, dựa trên cơ sở hợp đồng lao động đã ký kết.
Phương pháp tác động xã hội (phương pháp đặc thù của Luật lao động)
Đây là phương pháp duy nhất mang tính đặc thù, chỉ xuất hiện trong Luật lao động do tính chất không bình đẳng về địa vị kinh tế giữa người lao động và người sử dụng lao động. Tổ chức Công đoàn - đại diện tập thể người lao động do người lao động tự nguyện thành lập - sẽ tham gia giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình lao động liên quan đến quyền lợi hợp pháp của người lao động, bảo vệ quyền lợi khi có nguy cơ bị xâm phạm từ phía người sử dụng lao động.
Điểm khác biệt so với các ngành luật khác
Khác với Luật hành chính chỉ sử dụng phương pháp mệnh lệnh dựa trên quyền lực nhà nước hoặc Luật dân sự tập trung vào sự bình đẳng tuyệt đối của các bên, Luật lao động kết hợp cả 3 phương pháp, trong đó sự tham gia của Công đoàn là yếu tố đặc thù không thể thiếu, giúp cân bằng quyền lợi giữa hai bên quan hệ lao động.
***
Nếu bạn cần biết thêm về cách áp dụng từng phương pháp trong thực tế hoặc quy định chi tiết về tổ chức Công đoàn, bạn có thể yêu cầu tôi cung cấp thêm thông tin chi tiết.

