Vi Ngọc Khanh
hỏi · Nhiệm vụ giáo viên Tiểu học và THCS: Điểm chung, khác biệt và phân hạng?
Theo quy định pháp luật giáo dục Việt Nam, nhiệm vụ của giáo viên Tiểu học và Trung học cơ sở (THCS) có nền tảng chung nhưng khác biệt theo đặc thù cấp học, và được phân hóa chi tiết theo hạng chức danh nghề nghiệp theo Thông tư 30/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ 14/4/2026 – văn bản pháp lý mới nhất điều chỉnh chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông.
Nhiệm vụ cơ bản chung của hai cấp học 📚
Cả giáo viên Tiểu học và THCS đều phải thực hiện các nhiệm vụ nền tảng theo quy định của Luật Giáo dục 2019 và các điều lệ trường học:
- Thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, kế hoạch dạy học của nhà trường và tổ chuyên môn, chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục học sinh mà mình phụ trách.
- Giữ gìn phẩm chất, danh dự nhà giáo, đối xử công bằng, tôn trọng nhân cách học sinh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các em, đoàn kết hỗ trợ đồng nghiệp.
- Liên tục học tập, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, áp dụng phương pháp dạy học và công nghệ thông tin hiện đại vào giảng dạy.
- Phối hợp với gia đình, Đội Thiếu niên Tiền phong, Đoàn Thanh niên và các tổ chức xã hội để tổ chức hoạt động giáo dục toàn diện.
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục, giáo dục hòa nhập tại địa phương và thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công theo quy định pháp luật.
Nhiệm vụ riêng của giáo viên Tiểu học 🧒
Giáo viên Tiểu học chịu trách nhiệm xây dựng nền tảng kiến thức, kỹ năng và nhân cách ban đầu cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 5, với các nhiệm vụ chi tiết được quy định tại Điều 3 Thông tư 30/2026/TT-BGDĐT và Điều lệ trường Tiểu học ban hành kèm theo Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT, phân hóa theo 3 hạng chức danh:
Giáo viên Tiểu học hạng III (hạng cơ bản)
Đây là hạng dành cho giáo viên mới vào nghề, tập trung vào các nhiệm vụ cốt lõi:
- Xây dựng kế hoạch dạy học của bộ môn được phân công, thực hiện giảng dạy đúng chương trình, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
- Phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phụ đạo học sinh yếu kém chưa đạt chuẩn kiến thức.
- Tư vấn tâm lý, phối hợp thường xuyên với cha mẹ học sinh để theo dõi sự phát triển toàn diện của từng em.
- Tham gia các hoạt động chuyên môn của tổ, nhà trường, hoàn thành các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ theo quy định.
Giáo viên Tiểu học hạng II (hạng trung cấp)
Ngoài các nhiệm vụ của hạng III, giáo viên hạng II phải đảm nhận các trách nhiệm cao hơn:
- Chủ động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá phù hợp với đặc điểm học sinh tiểu học.
- Dạy các tiết minh họa, mô hình giáo dục mới cho đồng nghiệp trong trường, bồi dưỡng học sinh tham gia các cuộc thi cấp trường trở lên.
- Chủ trì các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ khối, tham gia đánh giá đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm của đồng nghiệp.
- Thực hiện nhiệm vụ giáo viên cốt cán của nhà trường, ứng dụng chuyển đổi số, học liệu số vào giảng dạy.
Giáo viên Tiểu học hạng I (hạng cao cấp)
Là những giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm, hạng I phải chủ trì các hoạt động chuyên môn cấp cao hơn:
- Chủ trì các hoạt động bồi dưỡng giáo viên, sinh hoạt chuyên đề cấp trường, cấp huyện trở lên.
- Tham gia biên soạn tài liệu dạy học, tài liệu bồi dưỡng giáo viên và học sinh cấp tỉnh.
- Hỗ trợ, định hướng nghề nghiệp cho giáo viên trẻ trong nhà trường.
Đặc biệt, nếu được phân công làm giáo viên chủ nhiệm, ngoài các nhiệm vụ trên, giáo viên Tiểu học còn phải tìm hiểu từng học sinh trong lớp về hoàn cảnh, năng lực, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp, phối hợp với các giáo viên bộ môn, tổng phụ trách Đội để tổ chức hoạt động, đánh giá xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm, báo cáo tình hình lớp với hiệu trưởng.
Nhiệm vụ riêng của giáo viên THCS 👦👧
Giáo viên THCS chịu trách nhiệm giảng dạy học sinh từ lớp 6 đến lớp 9, giai đoạn hình thành tư duy logic và định hướng nghề nghiệp ban đầu, với nhiệm vụ quy định tại Điều 4 Thông tư 30/2026/TT-BGDĐT và Điều lệ trường THCS ban hành kèm theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT, cũng phân hóa theo 3 hạng:
Giáo viên THCS hạng III (hạng cơ bản)
Nhiệm vụ cốt lõi tương tự hạng III của Tiểu học, nhưng bổ sung đặc thù cấp THCS:
- Xây dựng kế hoạch dạy học môn học được phân công, giảng dạy đúng chương trình giáo dục cấp THCS.
- Thực hiện tư vấn tâm lý, hướng nghiệp cho học sinh – nhiệm vụ quan trọng giúp các em lựa chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp THCS.
- Phát hiện học sinh năng khiếu, phụ đạo học sinh yếu kém, hướng dẫn sinh viên sư phạm thực tập tại trường.
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục THCS tại địa phương.
Giáo viên THCS hạng II (hạng trung cấp)
Ngoài các nhiệm vụ của hạng III, giáo viên hạng II THCS có các trách nhiệm bổ sung:
- Làm báo cáo viên, dạy minh họa các mô hình giáo dục mới cho đồng nghiệp cấp trường trở lên, chủ trì sinh hoạt chuyên đề tổ bộ môn.
- Tham gia đánh giá các đề tài nghiên cứu khoa học của đồng nghiệp, làm ban giám khảo các hội thi giáo viên, học sinh cấp trường, huyện.
- Tham gia đoàn kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ giáo viên trong nhà trường.
Giáo viên THCS hạng I (hạng cao cấp)
Giáo viên hạng I THCS phải đảm nhận các nhiệm vụ quy mô lớn hơn:
- Chủ trì các hoạt động bồi dưỡng giáo viên, sinh hoạt chuyên môn cấp tỉnh, tham gia biên soạn tài liệu dạy học, đề thi cho cấp tỉnh.
- Tham gia đánh giá ngoài chất lượng giáo dục của các trường trong tỉnh.
- Hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trẻ trên địa bàn.
Nếu làm giáo viên chủ nhiệm THCS, ngoài các nhiệm vụ chung, giáo viên phải theo dõi sát sao sự phát triển của học sinh trong giai đoạn dậy thì, phối hợp chặt chẽ với gia đình, giáo viên bộ môn, Đoàn Thanh niên để tổ chức hoạt động giáo dục, định hướng nghề nghiệp cho các em, tổng hợp đánh giá kết quả học tập, lập danh sách học sinh lên lớp hoặc lưu ban, báo cáo tình hình lớp với hiệu trưởng.
Bảng so sánh nhiệm vụ chính của hai cấp học
| Tiêu chí | Giáo viên Tiểu học | Giáo viên THCS |
|----------|---------------------|----------------|
| Trọng tâm nhiệm vụ | Xây dựng nền tảng đọc, viết, tính toán, hình thành nhân cách ban đầu | Củng cố kiến thức cơ bản, phát triển tư duy logic, định hướng nghề nghiệp |
| Nhiệm vụ đặc thù | Chăm sóc, quản lý học sinh nhỏ tuổi, phối hợp liên tục với phụ huynh về mọi mặt phát triển | Tư vấn tâm lý tuổi thiếu niên, hướng nghiệp lựa chọn trường lớp sau tốt nghiệp |
| Trách nhiệm chuyên môn cao cấp | Chủ trì hoạt động chuyên môn cấp trường, huyện | Chủ trì hoạt động chuyên môn cấp trường, tỉnh, tham gia biên soạn đề thi cấp tỉnh |
Đánh giá và gợi ý hành động 🎯
Quy định phân hóa nhiệm vụ theo hạng chức danh nghề nghiệp tại Thông tư 30/2026 tạo sự công bằng, rõ ràng trong đánh giá giáo viên, khuyến khích các em liên tục nâng cao chuyên môn để thăng tiến trong nghề. Nếu bạn là giáo viên mới vào nghề, hãy tập trung hoàn thành các nhiệm vụ của hạng III, tích cực tham gia các khóa bồi dưỡng chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm từ các giáo viên cốt cán trong nhà trường để đủ điều kiện nâng hạng sau này. Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ nâng hạng, hãy rà soát các nhiệm vụ yêu cầu của hạng cao hơn, tích cực tham gia các hoạt động chuyên môn, nghiên cứu khoa học sư phạm để đáp ứng đủ tiêu chuẩn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về quy chế xét nâng hạng giáo viên tại thông tư hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo để lập kế hoạch phát triển nghề nghiệp dài hạn.


