Quá trình hình thành áo dài giao lĩnh

Nguồn gốc ban đầu Áo giao lĩnh là kiểu dáng sơ khai nhất của áo dài Việt Nam, xuất hiện từ thế kỷ 17 - thế kỷ 18. Trước thời Bắc thuộc lần thứ nhất, dân Việt mặc áo khoác về bên trái, sau khi trải qua thời Bắc thuộc họ bắt chước phong tục ăn mặc của người Trung Quốc để chuyển sang mặc áo khoác về bên phải. Phổ biến và hình thành phổ biến - Thời Lý - Trần: Áo giao lĩnh đã xuất hiện trong đời sống Đại Việt nhưng chưa thực sự phổ biến, chủ yếu được sử dụng bởi một bộ phận người dân và được xem là lễ phục cho các dịp quan trọng, trang phục chính thức của người mệnh phụ. - Thời Lê Trung Hưng: Áo giao lĩnh trở thành trang phục phổ biến ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong, được may rộng, xẻ hai bên hông, cổ tay rộng, thân dài chấm gót, làm từ 4 tấm vải kết hợp, mặc cùng thắt lưng màu và váy đen. Thời kỳ cải cách trang phục của chúa Nguyễn Phúc Khoát Năm 1744, chúa Nguyễn Phúc Khoát cai trị vùng đất phía Nam, muốn phân biệt với miền Bắc do chúa Trịnh quản lý. Ông ra lệnh cho phụ tá mặc quần dài bên trong một chiếc áo lụa kết hợp giữa trang phục người Hán và Chămpa, đây được xem là hình ảnh bộ áo dài đầu tiên. Việc này giúp hình thành kiểu dáng áo giao lĩnh mang nét đặc trưng riêng của vùng Nam, khác biệt với phong tục ăn mặc ở miền Bắc. Đặc điểm và biến thể - Ban đầu, áo giao lĩnh được may rời 2 tà trước để buộc vào với nhau, hai tà sau được may liền lại thành một vạt áo, thường được may màu tối, mang ý nghĩa tượng trưng cho 4 bậc sinh thành. - Đến thời vua Gia Long, dựa trên áo tứ thân, áo ngũ thân được phát triển với thêm một tà nhỏ để tượng trưng cho địa vị của người mặc, nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng của áo giao lĩnh ban đầu. *** Thông tin bổ sung Áo giao lĩnh có nhiều điểm tương đồng với các trang phục cổ xưa ở khu vực Đông Á như Kimono của Nhật Bản hay Hanbok của Hàn Quốc, đều có đặc điểm cổ áo giao chéo. Hiện nay, các nhóm nghiên cứu cổ phục Việt như Đại Việt Cổ Phong đã khôi phục và may lại bộ trang phục này dựa trên tư liệu lịch sử. Hiện nay, áo giao lĩnh không còn được sử dụng như trang phục thường ngày mà chỉ còn dùng làm lễ phục, tế phục trong một số dịp đặc biệt.