Ngô Hà Phương
hỏi ·

Quy phạm xung đột có trực tiếp điều chỉnh quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài không?

app-iconTrả lời:
Nhận định này là SAI. Quy phạm xung đột không điều chỉnh trực tiếp quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài. Thay vào đó, nó đóng vai trò là một quy phạm gián tiếp, có chức năng dẫn chiếu để xác định hệ thống pháp luật của quốc gia nào sẽ được áp dụng để giải quyết mối quan hệ đó. Giải thích chi tiết: * Bản chất của quy phạm xung đột: Quy phạm xung đột (conflict of laws rule) đặc trưng bởi tính gián tiếp và khả năng dẫn chiếu. Nó không trực tiếp quy định quyền và nghĩa vụ mà chỉ ra "luật của nước nào" sẽ được áp dụng cho một tình huống cụ thể có yếu tố nước ngoài. * Sự khác biệt với quy phạm thực chất: Ngược lại, quy phạm thực chất (substantive rule) là quy phạm trực tiếp quy định về quyền và nghĩa vụ, hình thức, biện pháp chế tài, v.v. cho các bên trong một quan hệ pháp luật. * Ví dụ minh họa: * Một quy phạm xung đột có thể nói: "Về việc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, áp dụng pháp luật của nước nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại." Quy phạm này không nói rõ ai phải bồi thường bao nhiêu, mà chỉ hướng dẫn rằng để biết điều đó, chúng ta cần xem xét luật pháp của quốc gia nơi hành vi xảy ra. * Sau khi quy phạm xung đột đã dẫn chiếu đến một hệ thống pháp luật cụ thể (ví dụ: pháp luật Việt Nam), thì quy phạm thực chất trong pháp luật Việt Nam mới được áp dụng để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên, ví dụ: "Người có hành vi gây thiệt hại phải bồi thường toàn bộ thiệt hại..." Tại sao nhận định này sai? Việc nhầm lẫn giữa quy phạm xung đột và quy phạm thực chất là khá phổ biến. Tuy nhiên, vai trò của chúng trong hệ thống pháp luật Tư pháp quốc tế là khác biệt rõ rệt. Quy phạm xung đột là bước đầu tiên để "chọn luật", còn quy phạm thực chất mới là quy phạm để "áp dụng luật" đã được chọn. Lời khuyên: Khi nghiên cứu về Tư pháp quốc tế, hãy luôn phân biệt rõ ràng hai loại quy phạm này. Việc hiểu đúng bản chất và chức năng của quy phạm xung đột là chìa khóa để giải quyết các vấn đề pháp lý có yếu tố nước ngoài một cách chính xác.