Vũ Ha Minh
hỏi · tóm tắt các kiến thức trọng tâm trong văn học lớp 7 kntt
Chương trình Ngữ văn lớp 7 sách Kết nối tri thức với cuộc sống (KNTT) chia thành 3 phân môn chính: Đọc hiểu văn bản, Tiếng Việt và Tập làm văn, với các kiến thức trọng tâm được tóm tắt chi tiết dưới đây.
Kiến thức trọng tâm phân môn Đọc hiểu văn bản 📚
Các tác phẩm trong chương trình được phân loại theo nhóm văn bản, tập trung khai thác chủ đề và giá trị nghệ thuật đặc trưng của mỗi thể loại.
Các tác phẩm trọng tâm học kỳ 1 và chủ đề cốt lõi
- Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều): Ca ngợi vẻ đẹp hồn nhiên, lòng nhân hậu và dũng cảm của trẻ thơ, bài học về tình yêu thương con người.
- Đi lấy mật (Đoàn Giỏi, trích Đất rừng phương Nam): Khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên phương Nam rực rỡ, lối sống nghĩa tình, gắn bó với thiên nhiên của người dân Nam Bộ.
- Ngàn sao làm việc (Võ Quảng): Vẻ đẹp bình dị của làng quê và tinh thần lao động hăng say của người nông dân, kết hợp với tâm hồn trẻ thơ yêu thiên nhiên.
- Đồng dao mùa xuân (Nguyễn Khoa Điềm): Ca ngợi sự hy sinh cao cả của người lính trong kháng chiến, thể hiện lòng biết ơn của nhân dân và thế hệ sau.
- Gặp lá cơm nếp (Thanh Thảo): Tình yêu mẹ, nỗi nhớ quê hương tha thiết của người chiến sĩ, hòa quyện giữa tình cảm gia đình và tình yêu Tổ quốc.
- Quê hương (Tế Hanh): Khung cảnh làng chài ven biển sống động, nỗi nhớ quê hương da diết của nhà thơ khi xa nhà.
- Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng): Tình yêu mãnh liệt giữa mẹ và con, nỗi đau của trẻ mồ côi cha phải xa mẹ, thấm đượm chất trữ tình sâu sắc.
Những khái niệm văn học cơ bản cần nắm
- Đề tài, chi tiết văn học: Cách xác định phạm vi đời sống phản ánh trong tác phẩm và vai trò của chi tiết nhỏ tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm.
- Tính cách nhân vật: Cách phân tích đặc điểm nhân vật được bộc lộ qua hành động, lời nói, suy nghĩ và cảm nhận của các nhân vật khác.
- Đặc điểm thể thơ: Thơ bốn chữ (ngắt nhịp 2/2, gieo vần chân đa dạng) và thơ năm chữ (ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2, gần gũi với đồng dao, phù hợp kể chuyện và bộc lộ cảm xúc).
- Kỹ thuật thay đổi ngôi kể: Sự kết hợp ngôi thứ nhất và thứ ba trong truyện kể để soi chiếu câu chuyện từ nhiều chiều, tăng sức phong phú cho tác phẩm.
Kiến thức trọng tâm phân môn Tiếng Việt 🖋️
Các kiến thức ngữ pháp và biện pháp tu từ nâng cao giúp học sinh sử dụng ngôn ngữ chính xác, giàu sức biểu cảm.
- Mở rộng thành phần câu: Cách mở rộng thành phần chính (chủ ngữ, vị ngữ) và trạng ngữ bằng cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ để tăng lượng thông tin cho câu.
- Biện pháp nói giảm nói tránh: Cách sử dụng từ ngữ nhẹ nhàng, lịch sự để tránh gây đau buồn hoặc mất lịch sự (ví dụ: dùng "quy tiên" thay cho "chết").
- Số từ và phó từ: Phân biệt số từ chỉ số lượng/ thứ tự (một, hai, thứ nhất) với phó từ bổ sung ý nghĩa cho danh từ, động từ, tính từ (những, các, rất, lắm).
- Các biện pháp tu từ nâng cao: Điệp từ, chơi chữ, liệt kê, cùng các kiến thức về cấu tạo từ (quan hệ từ, đại từ, từ Hán Việt, hiện tượng đồng âm/đồng nghĩa/trái nghĩa, thành ngữ).
Kiến thức trọng tâm phân môn Tập làm văn ✍️
Làm chủ các kiểu văn bản mới xuất hiện trong chương trình lớp 7, xây dựng nền tảng cho các cấp học cao hơn.
- Học kỳ 1: Viết đoạn văn biểu cảm về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ, với cấu trúc rõ ràng 3 phần: Mở đoạn (giới thiệu tác giả, tác phẩm, ấn tượng chung), Thân đoạn (phân tích nội dung và nghệ thuật đặc sắc), Kết đoạn (khái quát cảm xúc chung về bài thơ).
- Học kỳ 2: Nắm vững cách viết văn nghị luận (xác định rõ luận điểm, sử dụng dẫn chứng thuyết phục, thành thạo thao tác lập luận chứng minh và giải thích); viết văn bản hành chính công vụ cơ bản (đề nghị, báo cáo).
Lưu ý phương pháp học tập hiệu quả 🌟
Để nắm vững kiến thức Ngữ văn 7, bạn cần:
1. Đọc đầy đủ các tác phẩm trong sách giáo khoa, kết hợp đọc thêm sách báo, tài liệu tham khảo để mở rộng vốn từ và vốn sống.
2. Luyện tập viết thường xuyên, xác định rõ yêu cầu đề bài trước khi bắt đầu viết, xây dựng dàn ý chi tiết để bài viết mạch lạc.
3. Liên hệ kiến thức với thực tế cuộc sống để cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của các tác phẩm văn học, thay vì học thuộc lòng máy móc.
Nếu bạn muốn ôn tập chi tiết từng tác phẩm trong học kỳ 1, tôi có thể tóm tắt nội dung chính, bố cục và giá trị nghệ thuật của các bài thơ, truyện trọng tâm trong chương trình để bạn hệ thống kiến thức dễ dàng hơn.


