Jenna Thảo
hỏi · Vệc Đô Ngự Sử là gì?
Chức vụ Đô ngự sử là gì và công việc chính
Đô ngự sử là chức quan cao nhất trong cơ quan giám sát tối cao của triều đình phong kiến Việt Nam, có nhiệm vụ giám sát, kiểm soát và phê phán hoạt động của toàn bộ hệ thống quan lại, đồng thời theo dõi việc chấp hành pháp luật và quy tắc triều đình.
Công việc chính của Đô ngự sử
1. Can gián nhà vua và đại thần:
Được quyền trình bày, đàn hặc những hành vi sai trái, hà khắc của vua hoặc các đại thần quyền cao, như phê phán chính sách, việc thưởng phạt không công minh hay hành vi lạm quyền. Ngay cả khi đụng chạm đến quyền uy của hoàng gia hay quan chức cấp cao, họ vẫn có thể tâu trực tiếp lên vua mà không cần phê duyệt từ cơ quan khác.
2. Giám sát hệ thống quan lại:
Kiểm tra, vạch rõ tội lỗi, vi phạm pháp luật của các quan viên từ bá quan đến hoàng thân, phê duyệt các bản án và xử lý các trường hợp tham nhũng, lầm lỗi, thiếu năng lực.
3. Kiểm tra hoạt động các bộ, nha trung ương:
Thời nhà Nguyễn, Đô ngự sử đứng đầu Đô sát viện có quyền kiểm tra mọi hoạt động của 6 bộ chính trị, cơ quan hành chính trung ương và các cơ quan địa phương, đảm bảo họ thực hiện công việc đúng theo quy định.
4. Ghi chép chính sự triều đình:
Theo dõi, ghi chép lời nói, hành động của vua và các quan chức trong các phiên họp triều, tài liệu này sẽ được nộp cho Quốc sử quán làm tư liệu lịch sử.
5. Phúc duyệt bản án:
Tham gia phúc duyệt các bản án nặng từ các cơ quan tư pháp địa phương và trung ương, đảm bảo việc xử lý công bằng, đúng luật.
Lịch sử phát triển
- Được đặt ra đầu tiên từ thời nhà Lê, cụ thể là vua Lê Thánh Tông, ban đầu chia thành Tả Đô ngự sử và Hữu Đô ngự sử để hỗ trợ lẫn nhau.
- Thời nhà Nguyễn, cơ quan Ngự sử đài được đổi tên thành Đô sát viện, nhưng chức vụ Đô ngự sử vẫn giữ nguyên vai trò là trưởng quan của cơ quan này, có trật hạng ngang với Thượng thư các bộ.
***
Bạn có muốn tìm hiểu thêm về cơ cấu tổ chức của Đô sát viện hay các ví dụ cụ thể về việc Đô ngự sử thực hiện nhiệm vụ không?
