Võ Phương Thảo
hỏi · Vụ bắn hạ máy bay của Brothers to the Rescue: Tự vệ chủ quyền hay hành động phi pháp?
Vụ bắn hạ máy bay của tổ chức Brothers to the Rescue năm 1996 🛩️💥
Thời gian và đối tượng tham gia
Vụ việc xảy ra vào ngày 24 tháng 2 năm 1996, hai chiếc máy bay Cessna 337 Skymaster dân sự thuộc tổ chức phi chính phủ Brothers to the Rescue có trụ sở tại Miami, Florida đã bị bắn hạ bởi chiến đấu MiG-29UB và MiG-23 của Không quân Cuba. Có 4 người thiệt mạng trên cả hai máy bay: Carlos Costa, Armando Alejandre Jr., Mario de la Peña và Pablo Morales. Một chiếc máy bay thứ ba do José Basulto lái xe đã thoát nạn.
Nguyên nhân và bối cảnh
- Tổ chức Brothers to the Rescue chuyên thực hiện các chuyến bay nhân đạo tại eo biển Florida để tìm kiếm người di cư Cuba gặp nạn, nhưng cũng nhiều lần thực hiện các chuyến bay xâm phạm không phận Cuba để thả tờ rơi thảo địch vào Havana.
- Từ năm 1994 đến 1996, Cuba đã gửi hơn 25 khiếu nại chính thức tới Mỹ về các vụ vi phạm không phận này, nhưng Washington đã phớt lờ các cảnh báo.
- Sau một vụ xâm phạm không phận vào tháng 1 năm 1996, Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) cho biết Bộ Tư lệnh Phòng không Không quân Cuba đã được ra lệnh can thiệp và bắn hạ bất kỳ máy bay nào xâm phạm không phận trong các chuyến bay sau đó.
Các sự kiện xảy ra
- Vào ngày 24/2/1996, 3 máy bay của Brothers to the Rescue cất cánh từ sân bay Opa-locka để thực hiện chuyến bay theo kế hoạch phía nam vĩ độ 24.
- Hai chiếc máy bay mang số hiệu N2456S và N5485S đã bay ở vùng biển quốc tế, khoảng 9-10 hải lý bên ngoài lãnh thổ Cuba.
- Không quân Cuba đã ra lệnh kêu chiến hai chiếc máy bay chiến đấu MiG-29 và MiG-23, sau đó đã bắn hạ cả hai máy bay dân sự mà không có bất kỳ cảnh báo nào.
Phản ứng từ hai phía
- Cuba: Chính phủ khẳng định đây là hành động tự vệ chính đáng, bảo vệ chủ quyền không phận theo Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Chicago năm 1944 về Hàng không Dân dụng Quốc tế. Họ cũng cáo buộc Mỹ đã bóp méo sự thật lịch sử và bỏ qua các khiếu nại chính thức của Cuba về các vụ vi phạm không phận trước đó.
- Mỹ: Phía Mỹ đã lên án hành động bắn hạ máy bay, khẳng định đây là một vụ tấn công không công bằng đối với các phi công dân sự không mang vũ khí. Tổng thống Bill Clinton sau đó đã ký ban hành Đạo luật Helms-Burton, siết chặt hơn nữa lệnh cấm vận đối với Cuba.
Diễn biến sau này
Vụ việc đã làm tăng căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và Cuba trong nhiều thập kỷ, và trở thành một điểm nhấn trong quan hệ hai nước cho đến ngày nay. Đến năm 2026, Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố cáo trạng buộc tội cựu Chủ tịch Cuba Raul Castro và 5 người khác liên quan đến vụ việc, nhưng Cuba đã lên án mạnh mẽ các cáo buộc này, gọi chúng là "thủ đoạn chính trị không có cơ sở pháp lý".


