Yến Ngọc
hỏi · xin phép cải tạo nhà ở dân dụng có cần đơn vị thẩm tra
Khi nào cần thuê đơn vị thẩm tra khi xin phép cải tạo nhà ở dân dụng?
Câu trả lời ngắn gọn là không phải mọi trường hợp cải tạo nhà ở dân dụng đều cần thuê đơn vị thẩm tra, mà việc này chỉ bắt buộc đối với các hạng mục cải tạo có ảnh hưởng lớn đến an toàn công trình và cộng đồng. Quy định này được phân loại rõ ràng dựa trên mức độ can thiệp vào kết cấu, công năng của ngôi nhà theo Luật Xây dựng Việt Nam.
Trường hợp bắt buộc phải có đơn vị thẩm tra ✅
Bạn bắt buộc phải thuê đơn vị có năng lực thực hiện thẩm tra thiết kế nếu dự án cải tạo của mình thuộc một trong các trường hợp sau:
- Cải tạo làm thay đổi kết cấu chịu lực chính của công trình: nâng tầng, đúc thêm sàn bê tông, gia cố móng, xử lý lún/nghiêng nhà, đập bỏ và xây mới cầu thang, thêm cột chịu lực.
- Thay đổi quy mô, công suất hoặc công năng sử dụng của công trình: chuyển nhà ở thành cửa hàng, văn phòng, mở rộng diện tích sàn xây dựng vượt quá thiết kế ban đầu.
- Công trình nằm trong khu vực quản lý kiến trúc đặc biệt, khu di sản văn hóa, hoặc các công trình nhà ở cao tầng trên 7 tầng, tổng diện tích sàn xây dựng trên 500m².
Đối với các trường hợp này, đơn vị thẩm tra sẽ đánh giá tính an toàn của phương án cải tạo, kiểm tra khả năng chịu lực của kết cấu hiện hữu và đảm bảo hồ sơ thiết kế tuân thủ các tiêu chuẩn xây dựng. Hồ sơ thẩm tra là một trong những điều kiện bắt buộc để cơ quan chức năng cấp giấy phép cải tạo.
Trường hợp không cần đơn vị thẩm tra ❌
Bạn hoàn toàn không cần thuê đơn vị thẩm tra nếu chỉ thực hiện các hạng mục sửa chữa, cải tạo nhỏ, không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực và công năng sử dụng của ngôi nhà. Các hạng mục phổ biến bao gồm:
- Sơn tường, ốp lát gạch sàn/tường, đóng trần thạch cao.
- Lắp đặt vách ngăn nội thất, thay mới hệ thống điện nước trong nhà.
- Thay mái tôn/mái ngói bị hỏng bằng loại tương tự, không thay đổi kết cấu mái.
- Các hạng mục trang trí nội thất, ngoại thất khác không tác động đến khung, móng, cột chịu lực chính.
Đối với các trường hợp trên, bạn thậm chí còn được miễn thủ tục xin giấy phép cải tạo, chỉ cần đảm bảo việc sửa chữa không ảnh hưởng đến công trình lân cận và tuân thủ các quy định về an toàn, phòng cháy chữa cháy.
Quy trình xử lý hồ sơ khi cần thẩm tra
Nếu dự án của bạn thuộc diện bắt buộc phải có thẩm tra, bạn cần chuẩn bị các tài liệu sau để đơn vị thẩm tra thực hiện đánh giá:
1. Hồ sơ bản vẽ thiết kế cải tạo, sửa chữa chi tiết.
2. Thuyết minh tính toán kết cấu của phương án cải tạo.
3. Báo cáo kiểm định kết cấu hiện trạng của ngôi nhà.
4. Hồ sơ khảo sát địa chất (nếu có yêu cầu).
Sau khi có kết quả thẩm tra, bạn sẽ nộp đầy đủ hồ sơ cùng giấy phép đề nghị cải tạo đến UBND cấp huyện (trước năm 2026) hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã (từ năm 2026 theo Luật Xây dựng 2025) để được cấp phép thi công.
Lưu ý quan trọng để tránh rủi ro
Từ năm 2026, Luật Xây dựng mới có hiệu lực sẽ thắt chặt quy định về các công trình cải tạo trong khu vực đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc. Nếu bạn dự định cải tạo mặt tiền ngôi nhà nằm trên tuyến đường chính, ngay cả khi không thay đổi kết cấu, bạn vẫn cần liên hệ trước với Phòng Quản lý đô thị để kiểm tra các quy định địa phương, tránh trường hợp bị xử phạt tự ý cải tạo không phép. Nếu bạn không chắc dự án của mình có cần thẩm tra hay không, hãy liên hệ với đơn vị tư vấn xây dựng uy tín tại địa phương để được khảo sát và tư vấn cụ thể.

